Odszkodowanie za wypadki komunikacyjne (wypadek samochodowy)

Wypadki komunikacyjne są nierozłącznie związane z przemieszczaniem się i występują od czasu, gdy ludzie zaczęli poruszać się przy pomocy różnego rodzaju pojazdów, najpierw poruszanych siłą zwierząt pociągowych, a później napędzanych silnikami parowymi, spalinowymi, elektrycznymi i odrzutowymi. Częstotliwość wypadków komunikacyjnych wzrosła wraz ze zwiększeniem prędkości i ilości pojazdów poruszających się po szlakach komunikacyjnych (drogach, torach kolejowych i tramwajowych, rzekach, morzach i kanałach wodnych, a także w tzw. korytarzach powietrznych przeznaczonych dla cywilnego i wojskowego ruchu lotniczego).

 

Kiedy mamy do czynienia z wypadkiem komunikacyjnym. Wypadek komunikacyjny to najczęściej skutek naruszenia zasad bezpieczeństwa poruszania się pojazdów napędzanych siłami natury, takich jak motorowery, motocykle, samochody, tramwaje, pociągi, statki lub samoloty, ale też pojazdów napędzanych siłą mięśni takich jak rowery.

Najczęściej spotykane wypadki komunikacyjne to przede wszystkim wypadki w ruchu lądowym, w których biorą udział pojazdy napędzane silnikami spalinowymi i elektrycznymi czyli po prostu samochody i motocykle (oraz tramwaje i pociągi). Rzadziej spotyka się wypadki w ruchu wodnym, a najrzadziej w ruchu powietrznym., m.in. ze względu na wyjątkowe środki bezpieczeństwa podjęte dla obsługi ruchu lotniczego i wysokie wymagania techniczne, które muszą spełniać statki powietrzne, zwane potocznie samolotami.

W związku z ilością i charakterem wypadków komunikacyjnych zagadnienie to od dawna podlega ustawowym regulacjom prawnym. Podstawowym aktem prawnym zawierającym przepisy dotyczące poruszania się po drogach publicznych jest ustawa prawo o ruchu drogowym, ale nie jest to jedyny akt prawny, który dotyczy wypadków komunikacyjnych. Dla ustalenia odpowiedzialności za spowodowanie wypadku komunikacyjnego są również ustawy: kodeks karny i kodeks wykroczeń.

Jeśli w wyniku wypadku komunikacyjnego inna osoba niż sprawca poniesie obrażenia ciała, to takie okoliczności zdarzenia powodują, że wypadek taki staje się przestępstwem z art. 177 Kodeksu karnego, który mówi, że „kto narusza, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powodując wypadek, w którym inna osoba niż sprawca odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”.

Ten sam art. 177 § 2 w mówi, że jeżeli następstwem wypadku komunikacyjnego jest śmierć innej osoby, ustawodawca przewiduje karę w zakresie od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Przepisy te chronią z jednej strony zdrowie i życie ludzie, a z drugiej bezpieczeństwo ruchu.

Powszechność wypadków komunikacyjnych i rozwój infrastruktury komunikacyjnej spowodował konieczność objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami od odpowiedzialności cywilnej (OC) wszystkich kierujących pojazdami mechanicznymi (poruszanymi siłami natury). Zgodnie z wymaganiami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, każdy posiadacz pojazdu mechanicznego zobowiązany jest do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Potwierdzeniem zawarcia takiej umowy jest polisa OC. Dzięki zawarciu umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, w miejsce sprawcy szkody, w zakresie obowiązku jej naprawienia, wchodzi firma ubezpieczeniowa, która przejmuje na siebie ryzyko związane z prowadzeniem pojazdów mechanicznych i zobowiązuje się do ewentualnej wypłaty odszkodowania poszkodowanemu w wyniku wypadku komunikacyjnego.

Poszkodowanemu przysługuje:

  • zadośćuczynienie za doznaną krzywdę z tytułu doznanych obrażeń ciała,
  • zwrot kosztów leczenia szpitalnego i poza szpitalnego,
  • zwrot kosztów zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, urządzeń kompensujących kalectwo, wyrównanie utraconego dochodu,
  • zwrot kosztów opieki przez osoby trzecie,
  • zwrot kosztów odpowiedniego lub lepszego odżywiania,
  • zwrot kosztów przejazdów związanych z leczeniem, jak również odwiedzin osób bliskich,
  • w przypadku niezdolności do pracy renta wyrównująca utratę dochodów,
  • w przypadku zwiększonych potrzeb zwrot wydatków.

Jeśli w wyniku doznanych obrażeń zmarła bliska Ci osoba, możesz starać się o:

  • jednorazowe odszkodowanie z tytułu znacznego pogorszenia się sytuacji życiowej dla każdego z Uprawnionych np. współmałżonek, dziecko, rodzice,
  • zadośćuczynienie za krzywdę po śmierci osoby bliskiej dla każdego z Uprawnionych,
  • zwrot kosztów związanych z pochówkiem i pogrzebem (m.in. zakupu trumny, wieńców, odzieży żałobnej, poczęstunku osób biorących udział w ceremonii pogrzebowej, wystawienia nagrobka).

Jeśli uszkodzeniu, utracie lub zniszczeniu uległ Twój pojazd przysługuje Ci :

  • zwrot kosztów naprawy pojazdu,
  • zwrot kosztów holowania,
  • zwrot kosztów parkowania, w uzasadnionych przypadkach zwrot kosztów wynajmu pojazdu zastępczego.

Roszczenie o zwrot pobranej przez Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie opłat likwidacyjnych lub świadczeń wykupu

  • gdy wygórowana wysokość opłaty likwidacyjnej, określona procentowo, w oderwaniu od rzeczywistych kosztów, nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego,
  • jeśli opłata likwidacyjna polega na obciążaniu klienta nieczytelnymi, w żaden sposób niezdefiniowanymi i niedającymi się zweryfikować opłatami,
  • jeśli opłata likwidacyjna nie ma odniesienia do rzeczywistych wydatków poniesionych przez ubezpieczyciela, naruszając przez to prawa konsumenta,
  • gdy zapisy OWU sankcjonują przejęcie przez ubezpieczyciela całości wykupionych środków w całkowitym oderwaniu od skali poniesionych przez ten podmiot wydatków, stając się karą umowną lub formą odstępnego,
  • gdy stosowanie wygórowanej opłaty likwidacyjnej, której wysokość nie ma pokrycia w wydatkach firmy ubezpieczeniowej, odpowiada definicji klauzul niedozwolonych z art. 385¹ § 1 k.c. 

Odszkodowanie za wypadek przy pracy (w pracy)

Podstawowy akt prawny regulujący zagadnienia związane z wypadkami w pracy (przy pracy) to Ustawa z dnia 30 października z 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. 2002 Nr 199 poz. 1673).

W rozumieniu ww. ustawy wypadek w pracy (zwany też wypadkiem przy pracy) to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą.

Ww. ustawa ta nie dotyczy wypadków, do których doszło w tracie dojazdu pracownika do pracy i w czasie powrotu z pracy. W przypadku osób, które uległy wypadkowi podczas dojazdu do pracy obowiązują zasady Ustawy z 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Z definicji wypadku w pracy, zawartej w ww. Ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych wynika m.in., że zdarzenie to musi mieć charakter nagły, co w potocznym rozumieniu oznacza, że zdarzenie można uznać za wypadek w pracy, gdy wydarza się ono niespodziewanie (w sposób nieoczekiwany). Trudno więc za wypadek przy pracy uznać np. celowe samookaleczenie się.

Kolejnym istotnym warunkiem pozwalającym na zakwalifikowanie zdarzenia jako wypadku przy pracy jest jego zewnętrzna przyczyna. Oznacza to, że wypadek przy pracy musi mieć przyczynę leżącą poza organizmem poszkodowanego, wynikać z przyczyn od niego niezależnych. W praktyce oznacza to, że nie będzie więc wypadkiem przy pracy nagły wylew krwi do mózgu lub tzw. zawał serca, nawet gdy nastąpił on w czasie czynności związanych bezpośrednio z wykonywaniem pracy. Przyczyna bowiem tego zdarzenia nie miała charakteru zewnętrznego, lecz tkwiła w organizmie dotkniętego wylewem lub zawałem.

Jeżeli jednak zdarzenie zewnętrzne przyspieszyło lub pogorszyło istniejący już stan chorobowy, powodując finalnie wystąpienie negatywnego skutku, rezultat tego zdarzenia może być uznany wypadek przy pracy. Np. niespodziewane zdarzenie związane z awarią urządzenia czy sieci elektrycznej może spowodować dodatkowy stres u pracownika i doprowadzić do wystąpienia stanu chorobowego.

Ostatnim istotnym warunkiem uznania zdarzenia w zakładzie pracy za wypadek przy pracy, według przytoczonej wyżej definicji zawartej w Ustawie o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jest bezpośredni związek tego zdarzenia z wykonywaną pracą. Oznacza to iż za wypadek przy pracy uznać możemy zdarzenie, które miało miejsce podczas wykonywania lub w związku z wykonywaniem zwykłych czynności albo poleceń osób, którym pracownik podlega z tytułu zatrudnienia. Z tego też względu za wypadek przy pracy trudno uznać np. poślizgnięcie się na korytarzu w drodze do stołówki pracowniczej czy potrącenie przez samochód na parkingu dla pracowników. Oczywiście tego rodzaju zdarzenia mogą zostać uznane np. za wypadki w drodze do pracy lub w czasie powrotu z pracy.

Z tytułu wypadków przy pracy (w pracy) przysługuje stosowne odszkodowanie z ZUS, zgodnie z przytoczoną już ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a z tytułu wypadków w drodze do pracy lub w czasie powrotu z pracy, zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Należy pamiętać, że w związku z wypadkiem przy pracy poza świadczeniem z ZUS można ubiegać się o dodatkowe odszkodowanie od Pracodawcy lub jego Ubezpieczyciela:

  • zadośćuczynienie za doznaną krzywdę z tytułu doznanych obrażeń ciała,
  • zwrot kosztów leczenia szpitalnego i poza szpitalnego,
  • zwrot kosztów zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, urządzeń kompensujących kalectwo, wyrównanie utraconego dochodu,
  • zwrot kosztów opieki przez osoby trzecie,
  • zwrot kosztów odpowiedniego lub lepszego odżywiania,
  • zwrot kosztów przejazdów związanych z leczeniem, jak również odwiedzin osób bliskich,
  • w przypadku niezdolności do pracy renta wyrównująca utratę dochodów,
  • w przypadku zwiększonych potrzeb zwrot wydatków.

Jeżeli wskutek wypadku pracownik zmarł, to osoby wobec, których ma on zobowiązania alimentacyjne (np. mąż, żona czy dzieci) są ustawowo uprawnione do otrzymania alimentów w postaci renty od zobowiązanego, tj. pracodawcy lub jego ubezpieczyciela. Rentę taką, z tytułu wypadku przy pracy, oblicza się stosownie do dotychczasowych zdolności zarobkowych i sytuacji majątkowej zmarłego. Renta taka zgodnie z ustawą powinna być wypłacana przez cały czas trwania obowiązku alimentacyjnego aż do jego wygaśnięcia.

Na równi z wypadkiem przy pracy, w zakresie uprawnienia do świadczeń określonych w ustawie, traktowany jest wypadek, któremu pracownik uległ:

  • w czasie podróży służbowej, w okolicznościach innych niż określone wyżej, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań,
  • podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony,
  • przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.

Za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas:

  • uprawiania sportu w trakcie zawodów i treningów przez osobę pobierającą stypendium sportowe,
  • wykonywania odpłatnie pracy na podstawie skierowania do pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
  • pełnienia mandatu posła lub senatora, pobierającego uposażenie, odbywania szkolenia lub stażu przez absolwenta pobierającego stypendium w okresie odbywania tego stażu lub szkolenia na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy,
  • wykonywania przez członka rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych oraz przez inną osobę, traktowaną na równi z członkiem spółdzielni w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych,
  • pracy na rzecz tych spółdzielni, wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem Cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
  • współpracy przy wykonywaniu pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem Cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
  • wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, wykonywania zwykłych czynności związanych ze współpracą przy prowadzeniu działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych,
  • wykonywania przez osobę duchowną czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi lub zakonnymi, odbywania zastępczych form służby wojskowej,
  • nauki w Krajowej Szkole Administracji Publicznej przez słuchaczy pobierających stypendium,
  • wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowa taka została zawarta z pracodawcą, z którym osoba pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje ona pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Nie zapominajmy, że istnieją sytuacje, w których zdarzenie nie uznane za wypadek przy pracy może być uznane za wypadek w drodze do pracy lub z pracy. W takiej sytuacji przysługuje nam również odszkodowanie z ZUS (ale na podstawie innych przepisów prawa niż ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych).

Są też okoliczności, w których przy nie uznaniu zdarzenia za wypadek przy pracy, możemy domagać się odszkodowania od Pracodawcy na podstawie innych przepisów prawa niż ww. ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych czy ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przykładem może być np. złamanie nogi lub ręki w wyniku poślizgnięcia się na nieodśnieżonym parkingu dla pracowników, który Pracodawca, jako administrator terenu, powinien utrzymywać w stanie zapewniającym bezpieczeństwo jego użytkownikom. W przypadku takiego zdarzenia możemy domagać się odszkodowania bezpośrednio od Pracodawcy lub od firmy ubezpieczeniowej, która wystawiła Pracodawcy polisę OC, chroniącą od skutków tego rodzaju zdarzeń.

Odszkodowanie za wypadki w gospodarstwach rolnych - odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia OC rolnika

Działalność rolnicza należy do tego rodzaju działalności gospodarczej, która ze względu na swój charakter, liczbę zatrudnionych w gospodarstwach rolnych i powszechność występowania, obarczona jest stosunkowo dużym ryzykiem wystąpienia wypadków, związanym m.in. z użyciem maszyn rolniczych i prowadzenia prac polowych w bezpośrednim sąsiedztwie szlaków komunikacyjnych i siedzib ludzkich. Z tego też względu działalność rolnicza objęta jest powszechnym systemem obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (polisa OC), zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych(Rozdział III "Ubezpieczenie OC rolników").

Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (OC) chroni przede wszystkim poszkodowanych w wyniku prowadzenia działalności rolniczej. Pośrednio chroni też właściciela polisy OC (ubezpieczonego rolnika) przed trudnymi do przewidzenia skutkami finansowymi wypadków w gospodarstwie rolnym (lub w związku z prowadzona działalnością rolniczą), w którym poszkodowane zostały osoby trzecie.

Stosunkowo tania (i obowiązkowa) polisa OC jest więc nie tylko zabezpieczeniem interesu poszkodowanych, ale też samych rolników. Zgodnie z art. 822 § k.c. (kodeksu cywilnego), poprzez zawarcie umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej (poprzez wystawienie polisy OC) zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim (do wysokości określonej w polisie OC), z tytułu odpowiedzialność za szkodę,której sprawcą był ubezpieczony lub osoba objęta umową ubezpieczenia.

Odszkodowanie przysługujące w związku z wykupieniem polisy OC przysługuje jeżeli rolnik lub osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie rolnym, lub pracująca w tym gospodarstwie są odpowiedzialni za wyrządzoną osobie trzeciej szkodę - w związku z posiadaniem przez tego rolnika gospodarstwa - której następstwem jest:

  • śmierć,
  • uszkodzenie ciała,
  • rozstrój zdrowia,
  • utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia.

Zakres rodzajów odszkodowań w związku z wypadkami w gospodarstwach rolnych:

  • zadośćuczynienie za krzywdę z tytułu doznanych obrażeń ciała,
  • zwrot kosztów leczenia szpitalnego i poza szpitalnego,
  • zwrot kosztów zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, urządzeń kompensujących kalectwo,
  • wyrównanie utraconego dochodu,
  • koszty opieki przez osoby trzecie,
  • zwrot kosztów odpowiedniego lub lepszego odżywiania,
  • zwrot kosztów przejazdów związanych z leczeniem, jak również odwiedzin osób bliskich,
  • w przypadku niezdolności do pracy renta wyrównująca utratę dochodów,
  • w przypadku zwiększonych potrzeb zwrot wydatków.

Ubezpieczeniem OC rolników jest objęta także odpowiedzialność cywilna rolnika oraz każdej osoby, która pracując w gospodarstwie rolnym w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę w związku z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego. Ubezpieczenia może domagać się każda osoba, której została wyrządzona szkoda z winy rolnika lub osoby pracującej w gospodarstwie rolnym.

* * *

Podsumowując: obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia, wykupienia polisy OC przez rolników został wprowadzony przede wszystkim w celu ochrony osób poszkodowanych w wyniku wypadków w gospodarstwie rolnym (prowadzenia działalności rolniczej) i zminimalizowania obciążeń rolników w skutek szkód wyrządzonych w związku z posiadanym gospodarstwem osobom trzecim.

Polisa OC rolnika to potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, które nie dotyczy strat czy uszczerbku na zdrowiu poniesionych przez samego rolnika, ale osób trzecich mogących ponieść szkody z tytułu prowadzenia przez rolnika działalności (osobami trzecimi nie są członkowie rodziny zamieszkujący i wspólnie prowadzący gospodarstwo i pracownicy rolnika).

Polisa OC rolnika obejmuje również tzw. pojazdy wolnobieżne (w rozumieniu prawa o ruchu drogowym), czyli np. ciągniki i kombajny rolnicze, w związku z ruchem tych pojazdów i ich użytkowaniem w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego. Posiadając polisę OC rolnik nie musi na tzw. pojazdy wolnobieżne wykupywać dodatkowej, komunikacyjnej polisy OC.

Do zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego zobowiązany jest tzw. rolnik indywidualny, czyli osoba fizyczna, w której posiada lub współposiada gospodarstwo rolne. Oznacza to, że wspomniany obowiązek nie obejmuje innych niż rolnicy indywidualni podmiotów mimo prowadzenia przez te podmioty gospodarstw rolnych (do takich podmiotów należą m.in. spółki i spółdzielnie). Trzeba też mieć na uwadze, iż posiadanie gospodarstwa rolnego, od którego zależy obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC to nie tylko prawo własności, ale też dzierżawa, najem lub też użytkowanie na podstawie umowy użyczenia.

Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC rolników powstaje w dniu objęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego. Dotyczy to również sytuacji, gdy rolnik obejmuje w posiadanie część gospodarstwa rolnego, jeśli ta część może stanowić samodzielne gospodarstwo rolne. Obowiązek niezwłocznego zawiadomienia zakładu ubezpieczeń o zmianie w posiadaniu gospodarstwa rolnego spoczywa na rolniku dotychczas posiadającym gospodarstwo rolne.

W przypadku, gdy zmiana w posiadaniu gospodarstwa rolnego nastąpiła wskutek śmierci tego rolnika, obowiązek zawiadomienia zakładu ubezpieczeń spoczywa na osobie obejmującej gospodarstwo rolne w posiadanie.

Rolnik dotychczas posiadający gospodarstwo rolne i jego następca obejmujący gospodarstwo rolne w posiadanie ponoszą odpowiedzialność solidarną wobec zakładu ubezpieczeń za zapłatę składki ubezpieczeniowej, należnej zakładowi ubezpieczeń, za czas do końca miesiąca, w którym zawiadomiono zakład ubezpieczeń o zmianie w stanie posiadania gospodarstwa rolnego.

Imię i nazwisko *

Adres e-mail *

Telefon *

Miejscowość

Województwo

Treść wiadomości *

Załącz pliki (maks. rozmiar pliku to 10 MB)

Aby dodać więcej plików, przytrzymaj klawisz Ctrl i zaznacz kursorem wybrane pliki.